Angststoornissen
Uit Bouwen aan leefbaarheid
'Tien jaar geleden werd ik tijdens een uitstapje met mijn zoon onwel op straat. Ik voelde me ineens zo duizelig dat ik niet meer op eigen kracht kon thuiskomen. Daarna is dat nog een keer gebeurd en daar ben ik zo angstig van geworden dat ik nu niet meer alleen over straat durf. Alleen al het idee dat het weer zou kunnen gebeuren en omstanders dan misschien een ambulance bellen, bezorgt me een gevoel van paniek. Ik heb het er met mijn huisarts over gehad en die heeft mij nu medicijnen voorgeschreven. Hij vertelde ook over een praatgroep van mensen met dezelfde angsten, maar daarvoor moet ik eerst nog moed verzamelen.’ Een persoon met een angststoornis
Wanneer is er sprake van angststoornissen?
Een normale angstreactie zorgt dat ons lichaam klaar is om snel te reageren op dreigend gevaar. Is iemand buiten proporties angstig of houdt angst onevenredig lang aan, zonder dat er een reële dreiging is, dan kan sprake zijn van een angststoornis. Door een angststoornis heeft iemand de neiging situaties die angst veroorzaken te vermijden. Dit vermijdgedrag kan zo’n grote rol gaan spelen dat daardoor het dagelijks leven ontregeld raakt.
Er zijn verschillende soorten angststoornissen zoals:
- fobieën zoals vliegangst, ziektevrees, straatvrees of een sociale fobie (angst voor contactmomenten met anderen zoals vergaderingen, feestjes);
- paniekstoornissen (paniekaanvallen);
- dwangstoornissen zoals doorlopend handen wassen of tegels tellen (smetvrees, poetsdwang);
- post-traumatische stress-stoornissen, ontstaan na een traumatische ervaring, waardoor iemand bepaalde plaatsen, mensen of activiteiten probeert te vermijden;
- gegeneraliseerde angststoornis of piekerstoornis (constante angst of bezorgdheid).
Bij één persoon kunnen meerdere angststoornissen voorkomen. Angststoornissen gaan vaak gepaard met gevoelens van depressiviteit en kunnen leiden tot verslaving aan alcohol en drugs.
Wat merk je van angststoornissen?
Klachten bij een angststoornis kunnen variëren van hoofdpijn, buikpijn, gebrek aan eetlust tot slaap-, ademhalings- of concentratieproblemen. Iemand kan last hebben van onbehaaglijke gevoelens of bange voorgevoelens, overbezorgdheid, prikkelbaarheid, nervositeit, spanning of onrust. De meest voorkomende lichamelijke verschijnselen tijdens een angst- of paniekaanval zijn:
- versnelde, hijgende ademhaling, ademnood of een benauwd gevoel;
- beklemmend gevoel op de borst of hartkloppingen;
- duizeligheid of het gevoel flauw te vallen;
- trillen, beven of zweten;
- misselijkheid of diarree;
- tintelingen of een doof gevoel in ledematen, een droge mond;
- een onwerkelijk gevoel, alsof je naar een film kijkt.
Omgaan met angststoornissen
Een angststoornis heeft grote invloed op het dagelijkse leven, zowel voor degene die last heeft van een angststoornis als voor de naaste omgeving. Dagelijkse activiteiten kunnen hierdoor belemmerd worden, waarbij iemand interesses, bezigheden of zelfs zijn baan verliest. Dit kan leiden tot isolement en eenzaamheid. Angststoornissen gaan ook vaak gepaard met schaamte- en schuldgevoelens. Dit alles maakt mensen met een angststoornis kwetsbaar. Op eigen kracht of met hulp van anderen lukt het soms een manier te vinden om de angststoornis te overwinnen of het probleem hanteerbaar te maken.
Meer informatie over:
Dagelijkse activiteiten
Hyperventilatie en angststoornissen
Eigen kracht
Hulp van anderen
Hoe vaak komen angststoornissen voor?
Ongeveer één op de vijf Nederlanders krijgt ooit in zijn leven last van angststoornissen. Het aantal personen met angststoornissen in Nederland wordt geschat op 1.701.000 (558.000 mannen en 1.143.000 vrouwen) in 2003. Op basis van demografische ontwikkelingen is de verwachting dat het aantal personen met angststoornissen tussen 2005 en 2025 met 4,7% zal stijgen tot 1.780.900.
Meer informatie
Meer informatie
- GGZ Nederland De vereniging van instellingen voor geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg. Op de website kunt u een instelling bij u in de buurt zoeken.
- Angst, Dwang en Fobie Stichting Landelijke patiëntenvereniging voor mensen met angst- of dwangklachten.
- Stichting Labyrint in perspectief Landelijke zelfhulporganisatie van en voor familieleden van psychiatrische patiënten.
- Fonds Psychische Gezondheid. Het Fonds zet zich in voor mensen met psychische problemen en hun omgeving en voor verbetering van de psychische gezondheid van mensen in Nederland. Zij doet dit door het subsidiëren van projecten en onderzoek en het geven van voorlichting over psychische problemen. Kijk op de website bij de Psychowijzer: alles over psychische problemen waaronder angststoornissen.
- Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) Informatie over angststoornissen voor huisartsen.
- Trimbos Instituut Kennisinstituut dat onderzoek doet naar geestelijke gezondheid, mentale veerkracht en verslaving.