Artikel Zorgboerderijen

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Een mens streeft naar betekenis. Volgens professor Victor E. Frankl kan iemand die reden tot leven heeft, veel meer verdragen dan iemand voor wie de zin van het leven niet duidelijk is. Zinvolle activiteiten en het gevoel ‘erbij te horen’ geven een mens een gevoel van eigenwaarde en zelfrespect.

Deelname aan een zorgboerderij geeft mensen de mogelijkheid in een veilige, agrarische omgeving een waardevolle invulling te geven aan het dagelijks bestaan. Het contact met planten en dieren, het onderdeel zijn van een gemeenschap en de gewaarwording van geboorte, dood en groei verrijkt de leefwereld.

De seizoenen en het ritme van de werkzaamheden geven structuur en houvast. Beschutte omgevingen zoals een moestuin bieden geborgenheid en veiligheid, evenals het contact met dieren. Dieren hebben geen verborgen agenda, zien eventuele tekortkomingen of kwetsbaarheden niet. Zij doen een beroep op het gezonde deel van de mens en nodigen uit tot verzorgen.
Het werk dat wordt verricht is noodzakelijk en waardevol. Planten en dieren worden immers ziek of gaan dood als zij verzorging moeten ontberen. De bijdrage aan het (productie)proces geeft mensen het gevoel nuttig te zijn en vergroot de zelfwaarde. ‘Wat ik doe, doet ertoe.’
De werkzaamheden vinden plaats in een sociale context. Boer(in) en gezin, buren en andere aanwezigen hebben samen een klus te klaren. De aanwezigheid van dit sociale netwerk en de saamhorigheid geeft mensen het gevoel ‘ergens bij te horen’.
Al deze activiteiten vinden plaats in een groene omgeving met een heilzame werking kent. Een groene omgeving biedt mensen de gelegenheid stoom af te blazen en letterlijk ruimte te ervaren. De natuur brengt mensen dichter bij de bron van leven. Bomen, struiken en gewassen tonen de oerkracht van de natuur en het mysterie van het leven. De ervaringen van de wonderen der natuur brengt mensen tot rust en zorgen ervoor dat gedachtespinsels even kunnen worden losgelaten.

Tips

De bodem onder de zorgboerderij. Naar een onderbouwing van de heilzame werking van een zorgboerderij./ J. Hassink & D. Ketelaars. – Wageningen: Plant Research International B.V., 2003

De betekenis van landbouwhuisdieren in de hulpverlening. Resultaten van interviews met professionals op zorg- en kinderboerderijen./J. Hassink. – Wageningen: Plant Research International B.V., 2002

Meerwaarde Landbouw en zorg. Multifunctioneel./ M. Warmink (red.) - Wageningen: Plant Research International B.V., 2007.

Op de website van het Landelijk Steunpunt Landbouw en Zorg staat praktische informatie over (de opzet van) zorgboerderijen en kunnen land- of tuinbouwbedrijven in Nederland opgezocht worden.

Terug naar Leefomgeving.