Behoeftehiërarchie van Maslow

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Maslow is een van de grondleggers van de humanistische psychologie. Zelfontplooiing is het hoogste doel volgens deze stroming. Maslow is van mening dat je dit alleen kan bereiken wanneer andere behoeften bevredigd zijn. Zo heeft hij een behoeftehiërarchie ontwikkeld.

Zijn behoeftehiërarchie ziet er als volgt uit:

• Fysiologische of lichamelijke behoeften. Mensen hebben allereerst behoefte aan eten, drinken, zuurstof, slaap, seks, kleding, onderdak, enz. Dit niveau omvat de overlevingsbehoeften. Als hieraan niet in voldoende mate wordt voldaan wordt de ontwikkeling van de hogere niveaus belemmerd.
• Behoefte aan veiligheid en zekerheid. Wanneer aan de fysiologische behoeften is voldaan, zoekt de mens veiligheid en zekerheid, waardoor vertrouwen ontstaat.
• Behoefte aan samenhorigheid, sociaal contact, vriendschap en liefde. Het gaat daarbij vooral om het gevoel ergens bij te willen horen.
• Behoefte aan waardering en respect. Het gaat daarbij zowel om zelfwaardering als om waardering en erkenning van anderen. Respect en een eigen plaats in de groep zijn daarbij van belang.
• Behoefte aan zelfontplooiing. Mensen willen zich steeds verder ontwikkelen en groeien. Als aan de vorige niveaus is voldaan zal iemand pas echt toekomen aan de volledige ontplooiing van zichzelf. Er zijn dan geen angsten meer die je belemmeren. Je voelt je niet meer beknot door de strijd om een plaats in de groep en het verkrijgen van waardering en erkenning. Kortom vanuit een veilig gevoel kun je groeien en jezelf ontwikkelen.

Volgens Maslow komt maar een klein percentage van de mensen toe aan volledige zelfontplooiing. Dat komt omdat veel mensen in vorige fasen blijven steken, ze nog veel energie nodig hebben voor hun zelfvertrouwen, voor hun struggle for life. Zolang je je energie nodig hebt voor de strijd om het bestaan heb je geen energie beschikbaar om te besteden aan het ontwikkelen van je mogelijkheden.