COPD

Uit Bouwen aan leefbaarheid

“Ik hoestte veel en was af en toe benauwd. Dat was lastig maar zocht er verder niet teveel achter. Gaat vanzelf wel weer over dacht ik. Tot ik op aandringen van mijn partner toch maar eens langs de huisarts ben gegaan en me uiteindelijk werd verteld dat ik COPD had. Dat was schrikken. Stoppen met roken heeft me veel moeite gekost, maar het moest. Ook de heesheid na medicijngebruik was erg vervelend. Ik ben gauw moe, kan niet altijd doen wat ik graag zou willen, maar beetje bij beetje heb ik ermee leren omgaan. Ik doe dingen anders dan voorheen en daar hebben mijn man en ik aan moeten wennen. Ook al is het ingrijpend en niet leuk, wij hebben besloten dat we nog zoveel mogelijk willen genieten. Een COPD-patiënt.

Wanneer is sprake van COPD?
De Engelse afkorting COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Diseases. Vertaald betekent dit chronische obstructieve longaandoeningen. COPD is een aandoening van de longen en luchtwegen, waarbij de kleinste buisjes in de luchtwegen beschadigd raken door chronische ontstekingen (chronische bronchitis). Het gevolg is verslapping en vernauwing van de luchtwegen en kortademigheid. Bij een ernstige vorm van COPD zijn de longblaasjes van de longen ook beschadigd (longemfyseem). Roken is vaak de belangrijkste oorzaak van deze beschadiging. COPD kent verschillende fases. Van alle mensen met COPD heeft ongeveer 80% licht of matig COPD. De overige 20% heeft ernstig of zeer ernstig COPD. COPD is een chronische ziekte, wat betekent dat de aandoening niet overgaat.

Wat merk je van COPD?
De meest voorkomende klachten van COPD zijn hoesten, vermoeidheid en kortademigheid. Veel hoesten en een ‘rokershoestje’, waarbij nogal eens slijm wordt opgehoest, zijn kenmerken van beginnend COPD. Prikkels kunnen de klachten verergeren. Sommigen hebben ook last van kortademigheid of een piepende ademhaling bij inspanning. COPD-klachten zijn wisselend, waardoor goede en slechte dagen elkaar afwisselen. ’s Nachts of ’s ochtends zijn de klachten vaak erger dan de rest van de dag. COPD heeft invloed op iemands dagelijkse activiteiten. Het gevoel geen lucht meer te krijgen, een gering inspanningsvermogen, vermoeidheid en een onzekere toekomst maken iemand kwetsbaar en soms ook somber. Het getuigt van moed om op eigen kracht of met hulp van anderen een manier te vinden om zo zelfstandig mogelijk met COPD te functioneren.
COPD vraagt van partners, gezinsleden of vrienden ook aanpassing. Zij moeten de aandoening een plek gaan geven in hun eigen leven en ook hun toekomst ziet er anders uit dan gedacht. Wie iemand met COPD helpt en ondersteunt, wordt ook zorgverlener; dit kan belastend zijn. Met extra hulp is de verzorging van een naaste met COPD vaak beter en langer vol te houden. Ook belangrijk zijn het hebben van een uitlaatklep of klankbord en af en toe een adempauze. Voor vrienden, kennissen en collega’s is het vaak lastig om de consequenties van COPD te overzien bij gezamenlijke activiteiten, werk of sport. COPD is uiterlijk niet of nauwelijks zichtbaar, wat gemakkelijk tot onbegrip leidt. Het is voor alle betrokkenen prettig als problemen bespreekbaar zijn, wat zorgt voor wederzijds begrip. Zo kan de naaste omgeving ook gemakkelijker rekening houden met een aandoening als COPD, door bijvoorbeeld niet te roken op een verjaardag.

Omgaan met COPD
De aard van een chronische aandoening is dat deze niet zal verdwijnen en de vraag is hoe u en uw omgeving omgaat met de verschijnselen of hoe u erger kunt voorkomen.
Meer informatie over:
Dagelijkse activiteiten
Hoesten
Vermoeidheid
Kortademigheid
Prikkels
Somberheid
Sporten en bewegen
Zelfmanagement
Eigen kracht
Hulp van anderen

Hoevaak komt COPD voor?
Volgens het RIVM waren er in 2003 ruim 316.000 mensen met COPD. De verwachting is dat het aantal personen met COPD tussen 2005 en 2025 zal stijgen met 38 % tot ruim 400.000 personen. Door demografische ontwikkelingen én rookgedrag in de afgelopen decennia, valt eerst nog een toename van COPD te verwachten, met name onder de vrouwen.

Meer informatie
Astmafonds over COPD
COPDtest
COPDstartpagina met links naar websites over COPD.
Zorgboek COPD, Stichting September. Verkrijgbaar bij de apotheek of online te bestellen.