CVA (beroerte)

Uit Bouwen aan leefbaarheid

“Op mijn negenenveertigste veranderde mijn leven ingrijpend door een beroerte. Ik raakte linkszijdig verlamd en belandde in een rolstoel. In het begin van de revalidatie ging ik nog wel vooruit, maar na een jaar merkte ik zelf weinig vooruitgang meer. Ik moest leren accepteren dat het bleef zoals het was en dat ging met veel ups en downs gepaard. Wat was het moeilijk om te accepteren dat ik zoveel leuke dingen niet meer op dezelfde manier kon doen. Ik moest stoppen met mijn werk en hobby’s als muziek maken, fotograferen en kamperen lukten ook niet meer. Van een duizendpoot veranderde ik in iemand die alles heel gestructureerd en met veel geduld moest doen; dat was dagelijks een gevecht. Mijn man en ik hebben veel steun gehad aan gesprekken met het maatschappelijk werk, goede vrienden en lotgenoten en inmiddels heb ik nieuwe manieren gevonden om lekker bezig te zijn. Zo zorgden een aangepaste camera en het gebruik van een aangepaste camper dat het oude vakantiegevoel toch weer een beetje terugkwam. Daar genieten we samen van. Ik heb zelf vooral geleerd dat er nog zoveel is om van te genieten, ondanks het feit dat ik een enorme stap terug heb moeten doen.”'Een CVA-patiënt.

Wanneer is sprake van een CVA?
Een CVA (Cerebro Vasculair Accident), ook wel beroerte genoemd, is de medische term voor een acute verstoring van de hersenen door een herseninfarct (focale hersenischemie), een afsluiting van een bloedvat, of door een hersenbloeding in het hersenweefsel (intracerebraal) of tussen de hersenvliezen (subarachnoïdaal) als gevolg van een beschadigd bloedvat. Hierdoor krijgt het getroffen gedeelte van de hersenen te weinig zuurstof en treden hersenbeschadigingen op. Voor behandeling is het belangrijk zo snel mogelijk vast te stellen of het om een herseninfarct of een hersenbloeding gaat. Dit gebeurt via een CT- of MRI-scan. Acute opvang vindt plaats in het ziekenhuis, bij voorkeur bij een stroke unit.

Wat merk je van een CVA?
Acute klachten die op een beroerte kunnen wijzen zijn plotselinge zeer hevige hoofdpijn, dubbelzien, hevige draaiduizelingen, scheeftrekkende mond of gezicht, moeite hebben met spreken of een arm of een been niet meer kunnen gebruiken. Minder acute en direct zichtbare gevolgen kunnen vermoeidheid, concentratieproblemen, slecht kunnen plannen van de dagelijkse activiteiten, vergeetachtigheid, verandering in gedrag of een verandering in karakter zijn. Eén van de meest bekende gevolgen op langere termijn zijn verlammingsverschijnselen aan één zijde van het lichaam en een blijvende vorm van afasie (het onvermogen om te spreken). Doen zich na 24 uur geen blijvende veranderingen voor, dan is sprake van een TIA(Transient Ischemic Attack).
In de acute fase kan een herseninfarct behandeld worden met trombolyse. Verder bestaat de behandeling uit intensieve gespecialiseerde verpleging en worden complicaties gecorrigeerd. Aansluitend vindt herstel en revalidatie plaats: thuis, in een verpleeghuis of in een revalidatiecentrum. Pas na een revalidatiefase wordt duidelijk wat de blijvende gevolgen zijn. Dan begint een langdurig en soms moeilijk aanpassingsproces en het zoeken naar een nieuw evenwicht.
Een CVA zorgt voor ingrijpende veranderingen in het leven van degene die getroffen is en zijn naaste omgeving. De gevolgen van een CVA vragen ook van partners, gezinsleden of vrienden aanpassing. Vooral karakter- gedragsveranderingen zijn erg ingrijpend voor naasten. Maar ook fysieke beperkingen kunnen ertoe leiden dat de rol van een naaste verschuift naar verzorger, wat belastend kan zijn.

Omgaan met CVA
Een CVA kan blijvende klachten geven en de vraag is hoe u en uw omgeving hiermee omgaan.
Meer informatie over:
Dagelijkse activiteiten
Verlammingsverschijnselen
Afasie
Somberheid
Eigen kracht
Hulp van anderen
Arbeidsintegratie

Hoevaak komt een CVA voor?
Het is niet duidelijk hoeveel mensen momenteel in Nederland leven met de gevolgen van beroerte(s). Onderzoekers noemen aantallen tussen 190.000 en 228.500. Geschat wordt dat in Nederland elk jaar 41.000 mensen voor de eerste keer getroffen worden door een CVA. De verwachting is dat het aantal mensen met een beroerte flink zal toenemen (44% tussen 2005 – 2025) door vergrijzing en risicofactoren als gevolg van een Westerse leefstijl, maar ook door betere overlevingskansen na coronaire hartziekte en een eerdere beroerte. Meer informatie is te vinden bij het RIVM.
Kan een beroerte voorkomen worden? Bekend is dat door gezond leven de kans op een beroerte verkleind kan worden.

Meer informatie.
Nederlandse Hartstichting.
De Nederlandse CVA Vereniging Samen verder.
Informatie over een beroerte.
Cerebraal, patiëntenvereniging voor mensen met een niet aangeboren hersenletsel.
website voor en door mensen met een niet aangeboren hersenaandoening.
Afasie Vereniging Nederland.
De hart- en vaatgroep, van en voor mensen met een hart- of vaatziekte.
De Zorgstandaard voor patiënten en professionals. Platform Vitale vaten.
Kennisnetwerk CVA Nederland.