Consultatiebureau voor ouderen
Uit Bouwen aan leefbaarheid
Een consultatiebureau voor ouderen (CbO) is een periodieke vorm van preventieve zorg voor ouderen vanaf 50 jaar, waarbij naar de gehele mens gekeken wordt. Het CbO is veel meer dan een medische gezondheidscheck. Het is een holistische of integrale vorm van preventie die naar het individu kijkt en probeert te achterhalen wat hij of zij nodig heeft om gezond en actief ouder te kunnen worden.
Inhoud |
Doel van het CbO
Het CbO heeft een positieve insteek: het wil zoveel mogelijk de mogelijkheden van ouderen om gezond en actief ouder worden stimuleren, ervoor zorgen dat mensen de regie hebben over het eigen leven en wil de kwaliteit van leven bevorderen. Daartoe brengt het CbO de risico’s in kaart die dit belemmeren en motiveert ouderen om die risico’s zelf aan te pakken. Het consultatiebureau voor ouderen behandelt niet, maar spoort risico’s vroegtijdig op, informeert ouderen over gezond en actief ouder worden en wijst ouderen de weg in het woud aan voorzieningen die er voor hen zijn.
Waarom een CbO?
Nederland vergrijst de komende jaren sterk en samen met een steeds ongezonder wordende leefstijl zal dit de nodige gevolgen hebben voor de gezondheid en het zorggebruik. Ouderen zelf willen zich graag goed voorbereiden om gezond en actief ouder te worden, maar missen hiervoor de nodige kennis en informatie en weten niet waar en bij wie ze voor deze vragen kunnen aankloppen. Ouderen zelf zijn dan ook vaak de initiatiefnemer van een consultatiebureau voor ouderen, veelal georganiseerd door seniorenraden, cliëntenorganisaties of lokale ouderenbonden.
Werkwijze
Bij een eerste consult, dat gemiddeld een uur in beslag neemt, neemt de consulent met de deelnemer een vragenlijst door en doet enkele testen. De consulent werkt vanuit een holistische visie en kijkt naar de volgende aspecten:
- fysieke gezondheid: op het consultatiebureau voor ouderen kijkt de consulent bijvoorbeeld hoe mobiel iemand (nog) is, welke risico’s mensen lopen op hart- en vaatziekten, diabetes of valongelukken?
- leefstijl: de consulent kijkt ook of mensen gezond eten, voldoende bewegen of roken en alcohol drinken
- psychische en emotionele gezondheid: psychische problemen zoals somberheid, angsten, rouwproblemen en depressieve symptomen kunnen veel invloed hebben op de gezondheid én de kwaliteit van leven. Daarom besteedt de consulent hier ook aandacht aan.
- geheugen: bij het ouder worden krijgen veel mensen te maken met geheugenproblemen. Om te bekijken of dit beperkingen oplevert voor het dagelijks functioneren en of mensen risico lopen op dementie bespreekt de consulent dit ook.
- sociale gezondheid: of iemand voldoende sociale contacten en sociale steun heeft, is ook bijzonder belangrijk voor de gezondheid en het welbevinden. Eenzaamheid verhoogt bijvoorbeeld het risico op depressie. Ander aspect betreft oudere mantelzorgers. Mensen die intensief en langdurig voor hun zieke partner zorgen, hebben een verhoogd risico om zelf gezondheidsproblemen te krijgen.
Als de consulent dit allemaal in kaart heeft gebracht, bespreekt ze met de deelnemer de uitkomsten en wat die betekenen. Op basis daarvan geeft ze adviezen. Bijvoorbeeld adviezen over meer bewegen en ook concreet waar en wanneer je dat dichtbij huis kunt doen. Of ze geeft adviezen over gezonde voeding, over waar je terecht kunt als je advies nodig hebt bij mantelzorg of de consulent motiveert mensen om vrijwilligerswerk te gaan doen. Zo nodig verwijst ze naar de huisarts of andere zorg- en dienstverleners.
Het CbO is een periodieke vorm van preventie, wat betekent dat mensen na een bepaalde tijd weer opgeroepen worden om te kijken hoe het met hen gaat. Of het gelukt is om adviezen op te volgen en zo nee, wat daar de redenen voor zijn.
Wie voert het CbO uit?
Op verschillende plekken in Nederland kunt u terecht voor een consultatiebureau voor ouderen. Alleen niet overal heet het ook consultatiebureau voor ouderen. Soms noemen organisaties het een periodieke controle gezondheid senioren, seniorenspreekuur of preventief gezondheidsonderzoek voor ouderen. Veelal wordt het uitgevoerd door een verpleegkundige van de thuiszorg. Maar de samenwerking met de GGD, gemeente en Wmo-loket, huisartsvoorzieningen, stichting welzijn ouderen en ouderenadviseurs, woningcorporaties, sportvoorzieningen, fysiotherapeuten, opticiens en audiciens etc. is hierbij erg belangrijk.
Waar kunt u terecht als u geïnteresseerd bent in het CbO?
Meer informatie over het consultatiebureau voor ouderen kunt u vinden op de website Kenniscentrum Ouderen of informeer bijvoorbeeld bij uw thuiszorg, stichting welzijn ouderen of Wmo-loket van de gemeente. Er is nog geen landelijke dekking voor het CbO. Dit kan betekenen dat er bij u in de regio nog geen CbO is. Mocht u dit willen opzetten voor uw gemeente, neem dan bijvoorbeeld contact op met de seniorenraad of lokale ouderenbond.