Dementie
Uit Bouwen aan leefbaarheid
Ik leef in een andere wereld. Een wereld die prachtig is, maar helaas met heel veel stoorzenders. Mijn wereld heet Alzheimer en dat is een hele uitdaging. Evert van Rossum, columnist.
Wanneer is er sprake van dementie?
Een kenmerk van dementie is de geleidelijke achteruitgang van het geestelijk functioneren. De bekendste klacht is ernstige vergeetachtigheid, maar alleen geheugenstoornissen maken iemand nog niet dement. Bij dementie is het uitvoeren van allerlei dagelijkse vaardigheden gestoord, net als de spraak of het besef van tijd. Er kunnen stemmingswisselingen optreden, iemands karakter en gedrag kunnen veranderen en het wordt moeilijk om nieuwe informatie op te nemen. Er is pas sprake van dementie als deze problemen samen voorkomen en zo ernstig zijn dat ze het functioneren van een persoon in het dagelijkse leven belemmeren.
Verschillende oorzaken
De kans op dementie neemt toe met de leeftijd. Geschat wordt dat 1% in de leeftijd 65-69 jaar aan dementie lijdt. Bij 80-jarigen is dit 20% en bij 90-jarigen 40%. In 60-70% van de gevallen veroorzaakt de Ziekte van Alzheimer dementieverschijnselen. Het is een aandoening in de hersenen, waarbij geleidelijk steeds meer hersencellen verloren gaan. De oorzaak hiervan is nog onbekend. In 15% van de gevallen ontstaan dementieverschijnselen door doorbloedingstoornissen in de hersenen. Dit heet Vasculaire dementie. Verschillende ziekten die dementieverschijnselen kunnen veroorzaken:
Verder lezen
Wat merkt u van dementie?
In het begin zijn de kenmerken nog niet zo concreet. De directe omgeving merkt misschien dat iemand zich anders gedraagt, neerslachtig of lusteloos is of juist overdreven opgewekt. Iemand kan onrustig, verward, tegendraads, achterdochtig, bang, boos of ontremd gedrag gaan vertonen, soms ook omdat hij/zij zich onbegrepen voelt. Lichamelijke verzorging kan problemen gaan geven; wassen, aankleden, eten en toiletgang. Door vergeetachtigheid lukt het niet meer bepaalde handelingen uit te voeren. Bij gebruik van vuur, gas of elektra kan dit gevaar opleveren. De buitenwereld wordt door vergeetachtigheid moeilijker begaanbaar en derden reageren soms met onbegrip. Dan voelt het thuis veiliger en wordt contact vermeden, maar kan sociaal isolement dreigen. Dementie geeft de betrokkene het gevoel de grip en zeggenschap over het eigen leven te verliezen, wat een onzeker en angstig gevoel veroorzaakt.
Verder lezen
Omgaan met iemand met dementie
Voor partners en andere naasten is meestal niet meteen duidelijk wat er precies aan de hand is, maar ontstaat wel een niet-pluis gevoel. Later kan een gevoel van verlies en eenzaamheid ontstaan omdat de dierbare door de ziekte een ander mens lijkt te worden, de relatie ingrijpend verandert en de zorg voor de ander zwaar wordt en voelt als een verplichting. Eigen dromen en verwachtingen gaan in rook op, maar aan dat verdriet toegeven roept schuldgevoelens op. Samenwerking met zorgverleners vraagt ook iets van naasten en eventuele bezwaren bespreken is lastig als je het gevoel hebt afhankelijk te zijn. Dwars door dit alles heen overheerst vaak de angst voor uiteindelijke opname in een verzorgings- of verpleeghuis.
Verder lezen
Zorg & ondersteuning
Op het gebied van dementie worden verschillende vormen van zorg en ondersteuning geboden, zowel voor degene die het betreft als voor de naasten (mantelzorgers). Deze kan bestaan uit activiteiten (dagbesteding, lichaamsbeweging), begeleiding (belevingsgerichte zorg, gedragstherapie), financiële en juridische ondersteuning, hulpmiddelen en aanpassingen, informatie en voorlichting, medicijnen, onderzoek, praktische diensten (klushulp, administratieve hulp, vrijwilligershulp), respijtzorg, lotgenotencontact, vervoer, voedingsvoorlichting, belangenbehartiging of wooninformatie.
Verder lezen
Hoevaak komt dementie voor?
Er waren in 2003 in Nederland ongeveer 180.000 mensen met dementie; 53.000 mannen en 127.000 vrouwen. Het aantal mensen met dementie zal tussen 2000 en 2020 stijgen met zo'n 40% tot ruim 250.000 personen in 2020.
Meer informatie
Alzheimer Nederland algemeen
Alzheimer Nederland over jong dementerenden
Dementia.nl
Trimbos instituut
Geheugentraining op internet
Overzicht van beeldmateriaal over dementie
Zorgboek Dementie van Stichting September
Het Levensalbum
Het levensalbum is behulpzaam bij het vastleggen van het leven van iemand die aan het vergeten is door naasten en/of hulpverleners.
Stiching Wonen met Dementie
Overzicht van vrijwel alle kleinschalige projecten voor mensen met dementie in Nederland, Stiching Wonen met Dementie
Vilans: Zorgprogramma Dementie voor hulpverleners
Wat biedt het Zorgprogramma Dementie u? Met het zorgprogramma kunt u methodisch en gestructureerd inhoud geven aan ketenzorg en vraaggestuurde zorg voor mensen met dementie. U vindt hier checklisten, richtlijnen, standaarden en naslagwerken die voldoen aan de kwaliteitscriteria van het Landelijk Dementieprogramma.