Dwaalgedrag

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Mensen met dementie zijn door onrust geneigd ‘doelloos’ te gaan dwalen. Ze raken gemakkelijk hun oriëntatie kwijt. Het gevolg kan zijn dat hij of zij de weg kwijt raakt. Dwaalgedrag kan binnenshuis en buitenshuis voorkomen, overdag en ’s nachts (bijvoorbeeld bij een verstoord dag- nachtritme).

Dwalen in huis

Als een persoon met dementie in zijn eigen huis ronddwaalt en bijvoorbeeld de weg naar het toilet niet kan vinden, dan kunt u denken aan de volgende oplossingen.

• Nachtoriëntatieverlichting, als de persoon met dementie ’s nachts naar het toilet wil gaan wordt de route naar het toilet automatisch uitgelicht. De verlichting is voldoende maar duidelijk minder fel dan overdag of ’s avonds.
• Matrasalarm, dit alarm geeft een signaal wanneer men van bed af gaat. Het alarm kan naar een centrale (alarmcentrale of thuiszorgcentrale) gaan.
• Alarmmat vloer, dit alarm geeft een signaal als men uit bed is gestapt en op de mat gaat staan of over de mat loopt.
• Akoestische bewaking tijdens slaap, deze sensor, eigenlijk een microfoon, vangt geluid op in de slaapkamer. Wanneer het geluidsniveau hoger is dan de ingestelde drempel kan dit wijzen op onrust en activiteiten van de persoon die in de slaapkamer is, in dit geval iemand met dementie.
• Infraroodalarm, dit alarm reageert wanneer men een infraroodstraal onderbreekt. Deze kan zo ingesteld zijn dat een alarmsignaal gegeven wordt wanneer men het bed of een bepaalde ruimte verlaat. Het alarmsignaal kan rechtstreeks doorgegeven worden aan de mantelzorger. Meestal gaat dit via een alarmcentrale.
• Deuralarm, schakelaars die een alarm activeren als een deur wordt geopend. U hoort een geluidssignaal.
• Belmat of Drukmat gekoppeld aan (draadloze) telefoon of pieper, een mat die u bij de voor- of achterdeur van de woning kunt plaatsen. Zodra iemand de mat betreedt wordt een signaal afgegeven aan een bel of aan een zendunit, die het signaal verder kan doorgeven aan een (draadloze) telefoon of pieper die u bij u draagt.
• Bewegingsdetectie, detectoren geven een signaal als de persoon een ruimte probeert te verlaten.

Tips:

• Zorg dat er goed uitgelichte en duidelijke herkenningspunten in de woning aanwezig zijn. Bijvoorbeeld door een afbeelding van een toilet op de buitenzijde van de deur te plaatsen of deuren een sprekende kleur te geven. De minder belangrijke deuren/ruimtes worden niet uitgelicht en krijgen juist een onopvallende kleur.

Dwalen buitenshuis

Bij dementie kan plotselinge desoriëntatie in plaats en tijd voorkomen. De dementerende begrijpt dan niet meer waar hij/zij er gekomen is of weer terug kan komen. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen op weg naar de winkel, of bij een dagelijkse wandeling. Voor de dementerende zelf kan dit een angstige en verwarrende ervaring zijn, maar ook voor de mantelzorger kan het tot ongerustheid leiden en ervoor zorgen dat u iemand liever niet meer alleen weg laat gaan. Afhankelijk van de mate van dementie zijn er hulpmiddelen die de mantelzorger of persoon met dementie kunnen ondersteunen.

• Magneetcontact op de voordeur, geeft een signaal als de voordeur open- en dichtgaat, maar de centrale weet niet of de dementerende de woning echt heeft verlaten. In combinatie met infrarood bewegingsmelders in alle vertrekken kan worden gecontroleerd of er nog iemand in de woning is.
• Videocommunicatie, via een videocamera kan met de zorgaanbieder worden gecommuniceerd. Meestal gebeurt dat via de eigen televisie. Naast de televisie hangt dan een camera die op afstand bestuurbaar is. Met één druk op de knop heb je contact met de centrale van de zorgaanbieder. De videocommunicatie kan op verschillende manieren worden gebruikt:
  • Als de partner of mantelzorger de woning verlaat, meldt hij dit bij de zorgaanbieder
  • Videocontact 24 uur per dag mogelijk, 24 uur per dag kan contact worden gelegd met de centrale die dan de rol heeft van vraagbaak.
  • Ochtend en avondservice, op vaste tijden neemt de centrale contact op om te kijken of alles goed is.
  • Consult op afstand, verpleeghuisartsen en verpleegkundigen kunnen de videocamera gebruiken voor consulten met de persoon met dementie en de mantelzorger.

Meer informatie kunt u vinden op www.domoticawonenzorg.nl.

• Track en Trace (zoeken en vinden), een telefoon waarmee getraceerd kan worden waar iemand zich bevindt. De locatie wordt gerapporteerd naar vooraf in geprogrammeerde telefoonnummers.
• Horloge met zender, komt de drager van het horloge buiten een vooraf ingestelde zone, dan wordt de mantelzorger gealarmeerd.
• Identificatie armband of hanger, een armband of hanger waarop naam en telefoonnummer van de persoon met dementie en mantelzorger op vermeldt staat.

Meer informatie over dwaalpreventiesystemen: www.irv.nl

Tips:

• U kunt labels voorzien van naam en telefoonnummer in kleding naaien of strijken.
• Reflectie op kleding zorgt voor betere zichtbaarheid.

Terug naar dementie en technologie