Eigen regie
Uit Bouwen aan leefbaarheid
Niemand kan voor zichzelf zorgen. Wat mensen kunnen, is zorgen dat anderen voor hen zorgen. Abram de Swaan, (1942) socioloog en unversiteitshoogleraar in: De mens is de mens een zorg.
Autonomie en zelfredzaamheid komen onder druk te staan als mensen hulp nodig hebben van anderen. De vraag is hoeveel regie we willen en kunnen behouden als anderen voor ons zorgen. Van oorsprong is regie een Frans woord uit de staatsleer met als belangrijkste betekenis: het voeren van beheer (over staatsinstellingen). Als we ziek of minder mobiel worden, raken anderen bij onze zorg betrokken. We dragen daarmee het beheer over de zorg van ons lichaam aan anderen over. Dat kan tijdelijk zijn, maar ook permanent. Dat kan een beetje, maar ook heel veel zorg zijn, die we aan anderen over moeten laten. Aan mantelzorgers bijvoorbeeld, aan zorgverleners die daar hun beroep van hebben gemaakt of aan dienstverleners die voor ons vervoer zorgen, de was verzorgen of een warme maaltijd thuisbrengen. Daar hebben we allerlei uitdrukkingen voor: het stuur uit handen geven, de teugels loslaten of de regie over ons eigen leven overdragen.
De vraag is hoeveel regie we kunnen behouden als anderen voor ons zorgen. Of in de woorden van Abram de Swaan: hoe kunnen we zorgen dat anderen voor ons zorgen? Hoe zorgen we ervoor dat we onze eigen inbreng behouden, ofwel onze eigen regie behouden? Dat is voor elk mens verschillend. De theaterstukken van Shakespeare zijn in de loop der eeuwen door talloze gezelschappen opgevoerd en door evenzovele regisseurs van regie voorzien, maar ze zijn allemaal anders. Het script ligt min of meer vast, maar de uitvoeringen verschillen onderling. Dat geldt ook voor een begrip als eigen regie. We weten wat eigen regie betekent en we zien allemaal het belang ervan in, maar in de praktijk ziet het er telkens weer anders uit. Dat heeft te maken met allerlei factoren. Niet alleen culturele, sociale en persoonlijke factoren spelen hierbij een rol, maar ook de omstandigheden zelf en de mogelijkheden om de eigen regie te voeren.
Terug naar:Autonomie