Klachten bij hart- en vaatziekten
Uit Bouwen aan leefbaarheid
Inhoud |
Klachten bij hartziekten
Twee soorten coronaire hartziekten zijn een acute vorm (acuut hartinfarct of myocardinfarct) en een chronische vorm (angina pectoris).
Signalen zijn plotselinge, heftige, drukkende en beklemmende pijn achter het borstbeen die aanhoudt, of minder hevig is en kort duurt. De pijn straalt vaak uit naar de linkerarm (soms de rechterarm) of de kaken en soms naar rug of schouderbladen. Ook misselijkheid, zweten, duizeligheid, hartkloppingen, hartbonzen, hartritmestoornissen, neiging tot flauwvallen en bewusteloosheid kunnen signalen zijn. Het is belangrijk om de eerste signalen snel te herkennen en een arts te raadplegen. Bij een hartstilstand ontstaat een levensbedreigende situatie omdat organen geen zuurstof meer krijgen. Alleen reanimatie èn onmiddellijke alarmering van professionele hulpverleners kan iemands leven dan redden.
Klachten bij hartfalen
Bij hartfalen krijgen delen van het lichaam onvoldoende zuurstofrijk bloed doordat de pompfunctie van het hart tekort schiet. Dat veroorzaakt uiteenlopende klachten, zoals vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning, verminderde concentratie, opgezette benen en enkels, minder goed werkende nieren, ’s nachts vaker plassen, prikkelhoest bij platliggen, een vol gevoel in de bovenbuik, verminderde eetlust, onrustig slapen, duizeligheid, koude handen en voeten. Kleine inspanningen kosten meer moeite.
Chronisch hartfalen is feitelijk geen ziekte, maar een slechte conditie van het hart. Bij acuut hartfalen ontstaan klachten en verschijnselen binnen vierentwintig uur. Klachten bij hartfalen zijn minder duidelijk en minder heftig, waardoor ze niet altijd herkend worden.
Klachten bij vaatziekten
Vaatziekten komen voor in de (slag)aders van andere delen van het lichaam. De bekendste zijn spataderen, vernauwingen van slagaders in de benen (etalagebenen), trombose/longembolie en aneurysma. Een aneurysma kan voorkomen op verschillende plaatsen in het lichaam: in de slagader in de kniekuil, in de aorta in de borst en in de aorta in de buik.
Kenmerken van spataderen zijn zware, vermoeide en warme benen, jeuk, een gespannen gevoel, krampen, trekkende of stekende pijn in de kuiten, trillingen of zwellingen in de benen en uitgezette, oppervlakkige aders. Na verloop van tijd kan ook vochtophoping, huiduitslag of verharding van de huid voorkomen.
Etalagebenen geven kramp bij het lopen of op een bepaalde plek in het been. De plek waar het pijn doet, geeft een aanwijzing waar een afsluiting of vernauwing in de bloedtoevoer zit. Deze klacht kan gepaard gaan met een minder fit gevoel, emotionaliteit en slecht slapen. Andere signalen zijn koude voeten, verdikte teennagels (schimmelinfectie), vertraagde nagelgroei of haarverlies op voeten/tenen. Door slechtere doorbloeding kan het been bleek worden, als het opgetild wordt en rood verkleuren als het naar beneden hangt.
Bij trombose ontstaat zwelling in de kuit of het hele been, waarbij het been warm aanvoelt en roodpaars van kleur kan zijn. De huid is strak gespannen en kan glanzen. Lopen is vaak pijnlijk en kost moeite.
Tenslotte kan een vernauwing van de halsslagader leiden tot een bloedstolsel dat kan losschieten en vastlopen in de hersenen. Dan ontstaat een TIA of een CVA (beroerte).
Wat te doen
De klachten kunnen voorkomen bij mensen die nog niet weten dat ze last hebben van het hart of de bloedvaten. Dan is het van belang de eerste signalen snel te herkennen en de huisarts te raadplegen.
Reanimatie
Een hartstilstand is levensbedreigend omdat de organen geen zuurstof meer krijgen. Alleen reanimatie door een partner, familielid, collega of toevallige getuige kan iemands leven redden. Onmiddellijke alarmering van de ambulance is echter minstens zo belangrijk: Elke seconde telt.
Monitoren hartritmestoornissen
Het hartritme is de snelheid waarmee het hart per minuut klopt. Het normale hartritme bedraagt tijdens de slaap en in rust 60-80 slagen per minuut. Wanneer een hart een abnormaal ritme heeft kan dat leiden tot lichte of ernstige stoornissen in de pompfunctie van het hart. De aard van de klachten, complicaties en risico's wordt bepaald door de plaats in het hart waar de ritmestoornis onstaat en door het type ritmestoornis.
Met behulp van apparatuur kan het hartritme in de thuissituatie worden geregistreerd en deze gegevens worden verstuurd naar een zorgverlener, bijvoorbeeld de huisarts.
Terug naar Hart- en vaatziekten