Kortademigheid bij COPD

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Door chronische ontstekingen bij COPD worden de luchtwegen prikkelbaarder of hyperactief. Prikkelbaarheid kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door tabaksrook, bak- en braadluchtjes en stoffen als chloor of ammoniak, maar ook door mist of vochtig weer, koude lucht of sterke temperatuurswisselingen. Deze niet-allergische prikkels kunnen de ontsteking verergeren. Het lichaam kan er geen afweerstoffen tegen aanmaken.

Kortademigheid ontstaat als de luchtwegen vernauwd raken doordat:

• spiertjes in de luchtwegen samentrekken in een (snelle)reactie van het lichaam op stofjes waarvoor iemand allergisch is of voor prikkelende stoffen (niet-allergische prikkels)
  
• het slijmvlies opzwelt en dikker wordt, door toestroom van bloed en vocht, in een poging van het lichaam om slijmvliesontsteking tegen te gaan. De opening van de luchtwegen wordt hierdoor kleiner.
  
• geprikkeld slijmvlies meer slijm gaat aanmaken, dat zich ophoopt in de luchtwegen, waar dan minder lucht doorheen kan stromen.
  

Kortademigheid kan ook ontstaan tijdens inspanning. In het begin alleen bij zware inspanning, zoals hardlopen of tegen de wind in fietsen, maar geleidelijk aan ook bij stevig wandelen, traplopen, wassen, aankleden, eten en soms zelfs in rust. Bij mensen met ernstig COPD moet het hart behoorlijk werken om het lichaam van zuurstof te voorzien. Soms wordt dat te zwaar voor het hart, waardoor zich vocht achter de longen en in de benen ophoopt Dit verergert de kortademigheid en leidt 's nachts tot vaker plassen.
Het gevoel niet genoeg lucht te krijgen kan beangstigend zijn. Hierdoor durven mensen misschien nergens meer naartoe. Wanneer iemand bang is voor kortademigheid, kan het rust geven als mensen weten wat te doen. Overleg met de huisarts en partner over hoe het beste gehandeld kan worden bij een aanval van benauwdheid.

Wat kun je eraan doen?

• Prikkels vermijden die kortademigheid uitlokken.
  
• Huff- (manier van ademhalen)en hoesttechnieken aanleren, met hulp van een fysiotherapeut, om slijm omhoog te brengen waardoor benauwdheid vermindert.
• In overleg met de huisarts de mogelijkheden voor vermindering van kortademigheid en benauwdheid bespreken, bijvoorbeeld met behulp van luchtwegverwijders.
  
• Goed gebruik van inhalatietechnieken voor luchtverwijderaars.
  
• Leren omgaan met een chronische aandoening als COPD en klachten als kortademigheid, door het volgen van een zelfmanagementcursus.
  

Meer informatie
Moeite met eten door kortademigheid.

Terug naar COPD