Licht

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Daglicht is belangrijk voor de gezondheid en het welbevinden van mensen. De biologische klok en de stofwisselingsprocessen worden er door beïnvloed. Voorbeelden hiervan zijn de lichaamstemperatuur, hormoonhuishouding en slapen en waken. Ook psychologisch gezien is het belangrijk dat je naar 'buiten' kunt kijken, kunt zien welk seizoen het is, welk weer en welk moment van de dag. Anderzijds kan ongewenst licht, zoals lichtreclame, verlichte kassen in de tuinbouw en sportstadions, dat `s nachts de woning binnendringt, storend werken. Met goede, gezonde verlichting kan de concentratie, de alertheid, de slaap en de stemming van mensen aanzienlijk worden verbeterd. Dit heeft positieve gevolgen voor de dagelijkse dingen die je doet.

Licht is tevens noodzakelijk om de ruimte waarin we ons bevinden te kunnen zien. Door het zien kun je je oriënteren in de ruimte en dagelijkse activiteiten verrichten. Te weinig licht zorgt voor onveilige situaties. Op de ranglijst van oorzaken van ongelukken in huis staat te weinig licht op de derde plaats. Bij voldoende licht in huis en op straat heb je minder kans om te struikelen of te vallen. Daarnaast kan voldoende verlichting op straat zorgen voor een veilig gevoel.

Licht zorgt bovendien voor een betere communicatie. Communiceren verloopt beter als ook de lichaamstaal, zoals lichaamshouding of gezichtsuitdrukking, gezien en erbij betrokken kan worden. Dit is met name van belang voor slechthorenden. Een groot deel van de ouderen en mensen met een verstandelijke beperking hebben last van slechthorendheid.

Door zoveel mogelijk gebruik te maken van het daglicht kan het gebruik van kunstverlichting worden beperkt. Voordeel hiervan is de besparing op het elektriciteitsgebruik. Het vangen van daglicht in huis of in een gebouw stelt eisen aan de inrichting en indeling. Grote ramen vangen bijvoorbeeld meer licht en dit geldt ook voor een kamer die aan de zuidzijde van de woning of een (woon-)gebouw zit. Ook zijn er eisen voor de hoeveelheid licht. Er kunnen klachten als vermoeidheid, hoofdpijn en geïrriteerde ogen ontstaan als één van de volgende lichtsituaties optreedt:

• grote contrastverschillen (luminantieverschillen) binnenin het gebied waar je bezig bent,
• grote verschillen in lichtsterkte door ongelijkmatige verlichting,
• hinderlijk verblindende reflecties die veroorzaak worden door een raam waar de zon op staat,
• hinderlijke spiegelingen door bijvoorbeeld spiegelende gebouwen,
• onvoldoende schaduwwerking door bijvoorbeeld het ontbreken van zonwering of bomen voor de ramen.

Met name de eerste twee situaties leiden tot klachten.

Meer informatie

De Stichting Onderzoek Licht & Gezondheid doet onderzoek naar de invloed van (zon)licht op de mens. Op hun website is onder andere informatie over literatuur te vinden.