Niet Aangeboren Hersenletsel

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Door een motorongeluk ben ik in coma geraakt. Toen ik daaruit na een aantal weken ontwaakte, bleek ik blijvende schade aan mijn hersenen te hebben opgelopen. Dat resulteerde onder andere in problemen met praten, concentratieproblemen, vermoeidheid en een aantal lichamelijke ongemakken. Helemaal herstellen was niet meer mogelijk, maar met behulp van revalidatie en mijn familie heb ik op alle fronten geknokt om zoveel mogelijk problemen te overwinnen; soms ook door dingen anders aan te pakken. Het heeft me gebracht tot waar ik nu ben en gezien de omstandigheden ben ik niet ontevreden. Iemand met NAH

Wanneer is er sprake van Niet Aangeboren Hersenletsel?
Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) is een verzamelnaam voor alle hersenletsel dat ontstaat tijdens het leven. In de normale ontwikkeling van de hersenen kan door verschillende oorzaken vrij plotseling een afwijking ontstaan, waardoor een of meerdere functies van de hersenen verslechteren of wegvallen. NAH veroorzaakt een zogenaamde ‘breuk in de levenslijn’, waardoor het leven voor en na het letsel essentieel verschilt.

Oorzaken van NAH zijn grofweg onder te verdelen in:

• Traumatisch hersenletsel ontstaat door een oorzaak buiten het lichaam, bijvoorbeeld door een val, een verkeersongeval, of een harde klap tegen het hoofd.
  
• Niet-traumatisch hersenletsel ontstaat door een proces in het lichaam, zoals een beroerte, infecties van het hersenweefsel of hersenvlies, tumoren, vergiftiging door drugs of alcohol, zuurstofgebrek door een hartstilstand, verdrinking of verstikking, stofwisselingsziekten of degeneratieve ziekten zoals MS, Parkinson, Dementie of de ziekte van Huntington.
  

NAH moet zoveel mogelijk voorkomen worden, door de oorzaak zo snel mogelijk weg te nemen (zuurstofgebrek opheffen, bloedtoevoer herstellen, of alcohol- of drugsgebruik stoppen), of door toepassing van snelle medicatie om de schade aan de hersenen te beperken. Is eenmaal hersenschade opgetreden, dan is het onmogelijk om deze volledig ongedaan te maken, hoewel in de maanden na de gebeurtenis vaak nog wel herstel gezien wordt.

Wat merk je van Niet Aangeboren Hersenletsel?
NAH-klachten kunnen erg variëren en onderscheiden zich in acute verschijnselen en gevolgen op langere termijn. Acute verschijnselen zijn hoofdpijn, dubbelzien, duizeligheid, braken, evenwichtsstoornissen en verwarde spraak. De meeste patiënten, meer dan 70% houden door NAH langdurig of blijvend problemen.
Restverschijnselen op de lange termijn kunnen zijn:

• Lichamelijk: verlamming of uitval of krachtsverlies van spieren, verstijving van gewrichten of spieren, tremor, epilepsie, problemen met horen, zien, ruiken, proeven, voelen;
  
• Geestelijk: geheugenverlies (korte en lange termijn), communicatie-, oriëntatie- of aandachtsproblemen, problemen met plannen en organiseren en verminderde flexibiliteit;
  
• Emotioneel: emotionaliteit, impulsiviteit, angst, somberheid, prikkelbaarheid, verminderd initiatief, eigen gerichtheid, vermoeidheid.
  

NAH is een belangrijke oorzaak van blijvende beperkingen in het dagelijks functioneren. Bij mensen met een degeneratieve vorm van hersenletsel verergert het functieverlies in de loop van de tijd.

Omgaan met Niet Aangeboren Hersenletsel?
Veel mensen met NAH hebben uitval- of verlammingsverschijnselen, geheugen-, plannings- of concentratiestoornissen, stemmingswisselingen en vermoeidheid grote invloed op dagelijkse activiteiten. Hierdoor worden mensen kwetsbaar. Voor de omgeving zijn onzichtbare restverschijnselen (emotioneel, gedragsmatig en verstandelijk) soms verwarrend en leiden vaak tot onbegrip. Ze kunnen voor spanningen zorgen met partner, familie en vrienden en tot overbelasting van gezinsleden leiden.
Meer informatie over:
Tips in het omgaan met NAH
Dagelijkse activiteiten
Eigen kracht
Hulp van anderen

Hoe vaak komt Niet Aangeboren Hersenletsel voor?
Elk jaar komen er in Nederland naar schatting ongeveer 130.000 mensen met NAH bij. In Nederland zijn er minstens een half miljoen mensen die te maken hebben met de gevolgen van NAH. Vaak gaat het om ouderen, maar uit onderzoek blijkt dat ruim een vierde jonger is dan vijfenveertig jaar. Ook kinderen kunnen worden getroffen door hersenletsel. Deze groep groeit, vooral door steeds beter wordende overlevingskansen van patiënten met NAH.
Verder lezen.

Meer informatie
Hersenstichting Nederland
Vilans: Dossier Gehandicapten, Niet aangeboren hersenletsel
Patiëntenvereniging Cerebraal
NAH-Info; website voor lotgenoten
NAH-Algemeen; website voor en door mensen met een Niet Aangeboren Hersenaandoening