Opvattingen en ideeën over welbevinden

Uit Bouwen aan leefbaarheid

Welbevinden is hoeveel plezier je in het leven hebt. Binnen het programma Bouwen aan Leefbaarheid zijn 8 gebieden benoemd, die daarbij belangrijk kunnen zijn. Ieder mens ervaart welbevinden op een andere manier. De één vindt actief zijn erg belangrijk, de ander genieten van eten en drinken. Meestal vinden we meerdere gebieden belangrijk. Naarmate mensen meer kwetsbaar worden, bijvoorbeeld doordat ze slechter gaan lopen, minder goed zien, vergeetachtig worden of somber zijn, vinden ze minder gebieden belangrijk. Hoe tevreden je bent over de gebieden die je belangrijk vindt, bepaalt hoeveel plezier je in het leven hebt.

Over welbevinden bestaan ook andere opvattingen en theorieën. Naast welbevinden worden begrippen als welzijn en kwaliteit van leven veel gebruikt. Soms als synoniemen, soms met net een andere nuancering.

In het woordenboek wordt welbevinden gezien als synoniem voor welzijn. Welzijn is volgens van Dale:

• een toestand waarbij je in materieel en geestelijk opzicht voorspoedig, gelukkig bent;
• het hebben van een goede gezondheid.

De Wereld Gezondheidsorganisatie koppelt gezondheid aan welbevinden, door gezondheid te definiëren als een toestand van volledig lichamelijk, psychisch en sociaal welbevinden en niet alleen de afwezigheid van ziekte.

Naast welbevinden en welzijn wordt veel gesproken over kwaliteit van leven. Kwaliteit van leven is hoe je aankijkt tegen je leven in relatie tot wat je ervan verwacht, wat je zou willen bereiken en wat je zorgen zijn. Geprobeerd wordt op objectieve wijze te kijken naar verschillende zaken, waarvan verondersteld wordt dat deze de kwaliteit van leven beïnvloeden. Kwaliteit van leven wordt veel gebruikt om te onderzoeken wat het effect is van medische behandelingen en interventies.

Welbevinden wordt ook gezien als de mate waarin iemand zijn behoeftes weet te bevredigen. Maslow heeft een behoeftehiërarchie ontwikkeld. Hij gaat daarbij uit van de mogelijkheden van mensen. Zelfontplooiing (de hoogste in de behoeftehiërarchie) kan alleen maar wanneer de lagere behoeften zijn bevredigd, zoals fysiologische behoeften of behoefte aan sociaal contact.

De Sociale Productie Functie Theorie gaat er van uit dat mensen hun eigen welbevinden produceren. Dit doen zij door te proberen twee universele doelen te bereiken, te weten fysiek welbevinden en sociale goedkeuring.