Ventilatie
Uit Bouwen aan leefbaarheid
In een woning en in (woon-)gebouwen is goed ventileren een halszaak. Immers, door de verbeterde isolatie wordt de natuurlijke ventilatie steeds minder. De woning is potdicht en even een raampje openzetten voldoet dan niet meer. Mensen brengen steeds meer tijd binnenshuis door. Een goede luchtkwaliteit in de woning wordt daarom steeds belangrijker voor de gezondheid. Ventileren voorkomt dat de lucht in de woning te vochtig wordt. Vocht veroorzaakt allerlei problemen, zoals natte plekken op muren, houtrot en schimmelvorming. Een vochtige woning voelt bovendien koud aan en is een pleisterplaats van ongedierte. Door te ventileren wordt de woning ook gezuiverd van schadelijke stoffen die zich in de lucht ophopen. Zoals radon en formaldehyde, die worden afgegeven door bouwmaterialen. Maar ook huisstof en stoffen die mensen zelf in de lucht brengen door te roken, te koken of door een kaarsje te branden.
Vanwege de nauwe samenhang is het raadzaam om bij de voorbereiding van energiemaatregelen al rekening te houden met de toekomstige ventilatie. Zo kan bij het plaatsen van dubbelglas boven de ramen ventilatieroosters worden aangebracht. Afhankelijk van hoe ingrijpend de verbouwing wordt, kan van te voren een ventilatieplan worden gemaakt, eventueel met advies van een deskundige op het gebied van het binnenmilieu.
Ventilatie wordt onderscheiden in natuurlijke trek via luchtroosters en ramen, ventilatie met behulp van mechanische afzuiging, en mechanische balansventilatie.
Inhoud |
Luchtroosters en ramen
Beschikt de woning voor ventilatie uitsluitend over luchtroosters en ramen, dan is men afhankelijk van natuurlijke trek. Of dat voldoende is hangt af van verschillende factoren, zoals het aantal ramen en roosters dat opengezet kan worden, de bouw van de woning (een huis met meer verdiepingen bevordert de natuurlijke trek) en de mate van isolatie. Bij openslaande ramen is de diefstalgevoeligheid van belang, want ook als men niet thuis is, moet er geventileerd kunnen worden. Ruimtes waarin vocht wordt geproduceerd, zoals de keuken en badkamer, hebben extra ventilatie nodig. Men kan de ventilatie aanzienlijk verbeteren door in de keuken een afzuigkap te installeren. In de badkamer kan men een ventilator monteren in een raam of in een luchtkanaal.
Mechanische afzuiging
Bij mechanische afzuiging wordt de lucht uit de 'natte' gedeelten van de woning (keuken, badkamer en toilet) via luchtpijpen naar een centraal punt afgezogen en afgevoerd. De aanvoer van lucht wordt langs natuurlijke weg geregeld via luchtroosters en openslaande ramen. Door middel van een meerstandenschakelaar, die meestal in de keuken wordt gemonteerd, kan de zuigkracht van de ventilator worden geregeld. Vaak kan een mechanische afzuiging betrekkelijk gemakkelijk in een bestaande woning worden geïnstalleerd. Mits dit zorgvuldig gebeurt, kan het de ventilatie behoorlijk verbeteren. Kiest men ervoor deze klus zelf uit te voeren dan is het wel aan te raden deskundig advies in te winnen over het ontwerp, de dimensionering en de afstelling van de installatie.
Balansventilatie
Bij balansventilatie worden de afvoer en de aanvoer van lucht beide mechanisch geregeld. Meestal gebeurt dit door middel van een speciale tweeweg ventilator op een centrale plek in de woning. Via luchtpijpen wordt de lucht door de woning verspreid en afgezogen. Het grote voordeel van balansventilatie is dat de luchtverversing uiterst precies kan worden afgesteld. De aangevoerde lucht kan met een filter worden gezuiverd. Gecombineerd met een systeem van warmteterugwinning kunnen de voordelen van balansventilatie nog meer worden uitgebuit. In dat geval kan 95% van de warmte uit de afgevoerde lucht worden teruggewonnen, en dat levert een forse energiebesparing op. Met enige aanpassingen kan een balansventilatiesysteem vaak ook in een bestaande woning worden aangelegd. Wel is het raadzaam dit over te laten aan een deskundige installateur.
Meer informatie
De Toetslijst Ventilatie van de Woonbond biedt een globaal inzicht in de ventilatiemogelijkheden van de woning. Aan de hand van een vragenlijst worden de ventilatievoorzieningen geïnventariseerd en wordt beoordeeld of deze voldoende zijn.
SBR en de Woonbond hebben de Toetslijst gezond en veilig wonen uitgebracht. In deze toetslijst worden vragen gesteld die zijn ondergebracht in vier thema’s:
- Luchtkwaliteit (vervuiling, ventilatie en vocht),
- Comfort (temperatuur en tocht),
- Geluid,
- Veiligheid.
De score laat zien welke risico’s u loopt in uw eigen omgeving. En krijgt u een lijst met tips en suggesties om de gezondheid en de veiligheid te verbeteren.
Informatie over ventileren en ventilatietips kunt u vinden op de website van VROM. Hier vindt u ook de Woon ik wel gezond-test. Na afloop van de test worden verbetertips gegeven.
Op de website van Milieu Centraal staat specifieke informatie over de verschillende ventilatiesystemen beschreven.